روانشناسی

بی اختیاری مدفوع در کودکان یک مشکل بسیار شایع است. که می تواند ناشی از شرایط جسمی کودک مانند یبوست مزمن یا شرایط مادرزادی باشد. بی اختیاری مدفوع ناتوانی در کنترل حرکات روده است که باعث دفع مکرر مدفوع کودک در مکان های نامناسب می شود.

بعضی کودکان به دلایل مختلفی مثل خجالت کشیدن از استفاده دستشویی در خانه دیگران، حواس پرتی به دلیل غرق شدن در بازی و … از دستشویی رفتن امتناع می کنند.

اگر کودک به نگه داشتن مدفوع خود ادامه بدهد، مدفوع در بدن کودک سفت می شود. این کار باعث ایجاد دل درد در کودک می شود و با اینکه گرسنه است نمی تواند غذا بخورد. در نهایت نیز زمان دفع مدفوع، دردناک است. که همین امر نیز می تواند باعث ترس کودک از دستشویی رفتن شود.

کودکانی که یبوست یا اسهال دارند شاید شلوار خود را کثیف کنند. دلیل این مشکل این است که مدفوع مایع زودتر از مدفوع سفت از روده عبور می کند و زودتر دفع می شود. به یاد داشته باشید که فرزند شما این کار را عمدا انجام نداده است. او نمی تواند مدفوع مایع را کنترل کند و یا حتی متوجه دفع آن نمی شود. بی اختیاری مدفوع در کودکان می تواند باعث خجالت شدید کودکان، گوشه گیری و افسردگی کودک و مشکلات اجتماعی شود. همچنین برخی از والدین فکر می کنند در آموزش کودک خود کوتاهی کرده اند و این مشکل باعث ناراحتی و نگرانی والدین می شود.

اما خبر خوب این است که با صبر، تشویق و استفاده از درمان مناسب اکثر کودکان می توانند این مشکل را پشت سر بگذارند و زندگی عادی داشته باشند.

انواع بی اختیاری مدفوع در کودکان

بی اختیاری مدفوع در کودکان دو نوع است که شامل :

بی اختیاری مدفوع طبیعی و مادرزادی

این نوع از بی اختیاری مدفوع در کودکانی رخ می دهد که به طور طبیعی و مادرزادی نمی توانند بر حرکات روده خود کنترلی داشته باشند. مشکلاتی از قبیل : ناهنجاری های آنورکتال (مقعد بدون سوراخ)، بیماری هیرشپرونگ، مشکلات ستون فقرات و … علت بی اختیاری مدفوع در کودکان خواهد بود. که با جراحی کردن و استفاده از دارو می توان به عملکرد بهتر روده کمک کرد.

بی‌اختیاری کاذب

این نوع از بی اختیاری مدفوع معمولاً در کودکانی وجود دارد که توانایی توالت رفتن دارند و مشکلات اساسی و مادرزادی در این زمینه را ندارند. اما به دلایل مختلفی مثل یبوست شدید، ترس از دستشویی رفتن و دفع سخت مدفوع و … به بی اختیاری مدفوع دچار هستند.

شما می توانید ترس از دستشویی رفتن را با کمک و راهنمایی های مشاوره خانواده رفع کنید. اکثر این کودکان توانایی کنترل حرکات روده خود را دارند اما، به قدری دچار یبوست هستند که مدفوع مایع از آنها دفع می شود ولی متوجه این موضوع نمی شوند. یا بی اختیاری مدفوع فوری دارند. آنها وقتی احساس می کنند باید به دستشویی بروند تا بخواهند به دستشویی برسند بی اختیار، مدفوع شان دفع می شود و فرصت دستشویی رفتن ندارند.

راهکارهای درمان بی اختیاری مدفوع در کودکان

رژیم غذایی مناسب برای کودک

اگر کودک شما دچار یبوست شدید است با تغییراتی در برنامه غذایی می توان تا حد ممکن این مشکل را حل کرد.

فرزند شما باید غذاهای پر فیبر بخورد، از مصرف لبنیات اجتناب کند، روزانه مصرف مایعات را افزایش دهد، مایعاتی مثل آب، آبمیوه هایی مانند آلو، انگوریا زردآلو که به جلوگیری از یبوست کمک می کنند.

توجه به حساسیت غذایی کودک

بعضی از کودکان نسبت به برخی مواد غذایی حساسیت دارند. مصرف بعضی مواد غذایی باعث ایجاد اسهال، یبوست یا مشکلات پوستی و … برای آنها می شود. سعی کنید بفهمید آیا کودکتان نسبت به مواد غذایی خاصی حساسیت دارد یا خیر. و از مصرف مواد غذایی که کودک به آنها حساسیت دارد جلوگیری کنید.

برنامه ورزشی مناسب برای کودک

کودکتان را به ورزش کردن و فعالیت های بدنی تشویق کنید. داشتن فعالیت های بدنی و تحرک باعث می شود که دستگاه گوارش کودک بهتر و منظم تر کار کند. این کار باعث می شود کودکتان درگیر یبوست نشود و دستشویی رفتن او منظم باشد.

آموزش صحیح توالت رفتن به کودک

برنامه ریزی و آموزش صحیح توالت رفتن یکی دیگر از راهکارهای کمک به کودک است. اگر کودک شما می ترسد به دستشویی برود به او کمک کنید که ترسش را کنار بگذارد. چرا که این ترس هم باعث بی اختیاری ادرار در کودکان و هم بی اختیاری مدفوع می شود. همچنین هر چند ساعت یک بار به او یاد آوری کنید که باید به دستشویی برود. این کار کمک می کند تا فرزند شما یاد بگیرد چگونه روده و یا مثانه خود را کنترل کند.

اما در برخی از موارد که بی اختیاری مدفوع طبیعی و مادر زادی است و مشکل فراتر از این است که بتوان با درمان های خانگی حل کرد، پس باید به پزشک مربوطه مراجعه و از راه های درمانی مختلفی که متناسب با کودک است استفاده کرد. مانند:

کودکان که روده کند و یبوست مزمن دارند

که اکثریت مبتلایان به بی اختیاری مدفوع طبیعی را شامل می شوند، باید از تنقیه روزانه استفاده کنند تا روده بزرگ را تمیز کند. تنقیه به تزریق آب یا مایع دیگر به داخل رکتوم که در انتهای روده بزرگ است گفته می شود.

کودکانی که روده سریع و مدفوع شل دارند

این مشکل برای برخی از کودکانی که جراحی آنورکتال انجام داده اند یا از بیماری هیرشپرونگ رنج می برند ایجاد می شود. این کودکان علاوه بر تنقیه روزانه، به رژیم غذایی یبوست‌ آور و داروی بی اختیاری مدفوع در کودکان برای کند کردن فعالیت روده بزرگ نیز نیاز دارند.

بی اختیاری مدفوع در کودکان یک مشکل بسیار شایع است. که می تواند ناشی از شرایط جسمی کودک مانند یبوست مزمن یا شرایط مادرزادی باشد. بی اختیاری مدفوع ناتوانی در کنترل حرکات روده است که باعث دفع مکرر مدفوع کودک در مکان های نامناسب می شود.

بعضی کودکان به دلایل مختلفی مثل خجالت کشیدن از استفاده دستشویی در خانه دیگران، حواس پرتی به دلیل غرق شدن در بازی و … از دستشویی رفتن امتناع می کنند.

اگر کودک به نگه داشتن مدفوع خود ادامه بدهد، مدفوع در بدن کودک سفت می شود. این کار باعث ایجاد دل درد در کودک می شود و با اینکه گرسنه است نمی تواند غذا بخورد. در نهایت نیز زمان دفع مدفوع، دردناک است. که همین امر نیز می تواند باعث ترس کودک از دستشویی رفتن شود.

کودکانی که یبوست یا اسهال دارند شاید شلوار خود را کثیف کنند. دلیل این مشکل این است که مدفوع مایع زودتر از مدفوع سفت از روده عبور می کند و زودتر دفع می شود. به یاد داشته باشید که فرزند شما این کار را عمدا انجام نداده است. او نمی تواند مدفوع مایع را کنترل کند و یا حتی متوجه دفع آن نمی شود. بی اختیاری مدفوع در کودکان می تواند باعث خجالت شدید کودکان، گوشه گیری و افسردگی کودک و مشکلات اجتماعی شود. همچنین برخی از والدین فکر می کنند در آموزش کودک خود کوتاهی کرده اند و این مشکل باعث ناراحتی و نگرانی والدین می شود.

اما خبر خوب این است که با صبر، تشویق و استفاده از درمان مناسب اکثر کودکان می توانند این مشکل را پشت سر بگذارند و زندگی عادی داشته باشند.

انواع بی اختیاری مدفوع در کودکان

بی اختیاری مدفوع در کودکان دو نوع است که شامل :

بی اختیاری مدفوع طبیعی و مادرزادی

این نوع از بی اختیاری مدفوع در کودکانی رخ می دهد که به طور طبیعی و مادرزادی نمی توانند بر حرکات روده خود کنترلی داشته باشند. مشکلاتی از قبیل : ناهنجاری های آنورکتال (مقعد بدون سوراخ)، بیماری هیرشپرونگ، مشکلات ستون فقرات و … علت بی اختیاری مدفوع در کودکان خواهد بود. که با جراحی کردن و استفاده از دارو می توان به عملکرد بهتر روده کمک کرد.

بی‌اختیاری کاذب

این نوع از بی اختیاری مدفوع معمولاً در کودکانی وجود دارد که توانایی توالت رفتن دارند و مشکلات اساسی و مادرزادی در این زمینه را ندارند. اما به دلایل مختلفی مثل یبوست شدید، ترس از دستشویی رفتن و دفع سخت مدفوع و … به بی اختیاری مدفوع دچار هستند.

شما می توانید ترس از دستشویی رفتن را با کمک و راهنمایی های مشاوره خانواده رفع کنید. اکثر این کودکان توانایی کنترل حرکات روده خود را دارند اما، به قدری دچار یبوست هستند که مدفوع مایع از آنها دفع می شود ولی متوجه این موضوع نمی شوند. یا بی اختیاری مدفوع فوری دارند. آنها وقتی احساس می کنند باید به دستشویی بروند تا بخواهند به دستشویی برسند بی اختیار، مدفوع شان دفع می شود و فرصت دستشویی رفتن ندارند.

راهکارهای درمان بی اختیاری مدفوع در کودکان

رژیم غذایی مناسب برای کودک

اگر کودک شما دچار یبوست شدید است با تغییراتی در برنامه غذایی می توان تا حد ممکن این مشکل را حل کرد.

فرزند شما باید غذاهای پر فیبر بخورد، از مصرف لبنیات اجتناب کند، روزانه مصرف مایعات را افزایش دهد، مایعاتی مثل آب، آبمیوه هایی مانند آلو، انگوریا زردآلو که به جلوگیری از یبوست کمک می کنند.

توجه به حساسیت غذایی کودک

بعضی از کودکان نسبت به برخی مواد غذایی حساسیت دارند. مصرف بعضی مواد غذایی باعث ایجاد اسهال، یبوست یا مشکلات پوستی و … برای آنها می شود. سعی کنید بفهمید آیا کودکتان نسبت به مواد غذایی خاصی حساسیت دارد یا خیر. و از مصرف مواد غذایی که کودک به آنها حساسیت دارد جلوگیری کنید.

برنامه ورزشی مناسب برای کودک

کودکتان را به ورزش کردن و فعالیت های بدنی تشویق کنید. داشتن فعالیت های بدنی و تحرک باعث می شود که دستگاه گوارش کودک بهتر و منظم تر کار کند. این کار باعث می شود کودکتان درگیر یبوست نشود و دستشویی رفتن او منظم باشد.

آموزش صحیح توالت رفتن به کودک

برنامه ریزی و آموزش صحیح توالت رفتن یکی دیگر از راهکارهای کمک به کودک است. اگر کودک شما می ترسد به دستشویی برود به او کمک کنید که ترسش را کنار بگذارد. چرا که این ترس هم باعث بی اختیاری ادرار در کودکان و هم بی اختیاری مدفوع می شود. همچنین هر چند ساعت یک بار به او یاد آوری کنید که باید به دستشویی برود. این کار کمک می کند تا فرزند شما یاد بگیرد چگونه روده و یا مثانه خود را کنترل کند.

اما در برخی از موارد که بی اختیاری مدفوع طبیعی و مادر زادی است و مشکل فراتر از این است که بتوان با درمان های خانگی حل کرد، پس باید به پزشک مربوطه مراجعه و از راه های درمانی مختلفی که متناسب با کودک است استفاده کرد. مانند:

کودکان که روده کند و یبوست مزمن دارند

که اکثریت مبتلایان به بی اختیاری مدفوع طبیعی را شامل می شوند، باید از تنقیه روزانه استفاده کنند تا روده بزرگ را تمیز کند. تنقیه به تزریق آب یا مایع دیگر به داخل رکتوم که در انتهای روده بزرگ است گفته می شود.

کودکانی که روده سریع و مدفوع شل دارند

این مشکل برای برخی از کودکانی که جراحی آنورکتال انجام داده اند یا از بیماری هیرشپرونگ رنج می برند ایجاد می شود. این کودکان علاوه بر تنقیه روزانه، به رژیم غذایی یبوست‌ آور و داروی بی اختیاری مدفوع در کودکان برای کند کردن فعالیت روده بزرگ نیز نیاز دارند.